الهه سرور و حرف های دیگر

پنجشنبه شب ، برنامه ستاره افغان : الهه سرور در کمال ناباوری در مرحله هشت بهترین از ادامه راه باز ماند . اما اینکه الهه نماند و نفر هشتم شد مهم نیست. الهه با توانایی و استعدادی که دارد هم چنان ستاره است و تازه درخشیدن گرفته است. مهم این است که چرا الهه باز ماند؟
زمانی که برای اولین بار الهه را بر صفحه تلویزیون طلوع دیدم خوشحال شدم. خوشحال شدم که بالاخره بعضی تابوها در میان ما در حال شکستن و فرو ریختن است. اینکه دختری با آن اعتماد به نفس و غرور می خواند برایم تحسین برانگیز بود و اینکه این دختر تنها دختر این گروه از ستاره ها است و هیچ از دیگران کم ندارد.
آمدیم و آمدیم تا به مرحله هشت رسیدیم. مرحله ای که چیزهایی دیگر بر من ثابت شد و من بسیار متأسّف شدم . اینکه هنوز خیلی چیزها برای مردم ما حل ناشده مانده است. هنوزغیرت و مردانگی بالاتر از بقیه چیزها حرف می زند. مردم ما تاب دیدن دختری هزاره را بر صفحه تلویزیون ندارند. دختری که سرش را بالا می گیرد ، به راحتی در میان دیگران گام بر می دارد و سعی می کند بهترین باشد. گوش این مردم هنوز تاب شنیدن صدای زیبای دختری را ندارد که نشان دهنده نسل نو هزاره است. نسلی که نمی خواهد کم بودن را قبول کند. نسلی که آمده تا با دیگران باشد و حتی بالاتر از دیگران باشد. به خود و توانایی های خود ایمان دارد . و فکر می کند که می تواند .
هنوز نیرویی قوی تر از خود باوری در میان این مردم هست. هنوز نتوانستن برای شان بسیار ساده تر است. هنوز روسری و شال و شنیدن صدای دختر استغفرالله ، منطقی قوی تر است ، منطقی بدون تفکر . هنوز این مردم دلشان می خواهد روی بسیاری چیزها خاک بپوشانند . بمیرند اما به همان سنت های کهنه خویش آویزان باشند.
اگر الهه ، الهه نبود مشکلی نبود . همه تمام تلاش شان را می کردند تا او را به مرحله آخر برسانند اما چرا کسی الهه را حمایت نکرد ؟؟

مغول ها و مشابهت با هزاره ها

چند روز پیش یک گروه فیلمساز مغولستانی که در حال ساخت مستندی درباره تیره های مغولی هستند به افغانستان آمده بودند. این گروه یک روز از سه روز سفرشان را به بامیان اختصاص دادند . آمدند . کمی بامیان را دیدند . از زندگی یک خانواده مغاره نشین فیلم گرفتند . یکی دو ساعتی مهمان ما بودند. و رفتند.

آنها تحقیقات زیادی راجع به مشابهت میان مغول ها و هزاره ها انجام داده اند . چهل و چند واژه مشترک مغولی ، هزارگی یافته اند و هنوز هم به تحقیقات خود ادامه می دهند.

به زندگی هزاره ها بسیار علاقه مند هستند. زیاد پرس و جو می کنند و می خواهند همه چیز را درباره هزاره ها بدانند. وقتی من درباره هزاره هایی که در ایران زندگی می کنند ، گفتم . چشم شان برق زد و هی راجع به آنها سئوال کردند . انگار در همان یکی دو ساعت می خواستند همه اطلاعات مربوط به هزاره ها را بکشند بیرون.

آنها هیچ کدام انگلیسی یا کدام زبان دیگر به جز مغولی نمی دانستند و مترجمی از گروه خودشان داشتند که حرف های دیگران را برایشان ترجمه می کرد.

نکته قابل توجه : ما همان شب مهمان دیگری هم داشتیم که یک کودک یک و نیم ساله داشتند. یکی از دوستان که همراه گروه فیلمسازی بود به شوخی گفت بیا با نلقه ( NELQA = در هزارگی به معنی نوزاد ، کودک ) عکس بگیر که این کلمه نلقه تمام مغول ها را به هیجان آورد . آنها هم به کودک نلقه می گویند. ( این برای من هم جالب بود )

تاسوعا در تکیه خانه دره اژدر

تاسوعای امسال در دره اژدر بودم. دره اژدر در چند کیلومتری از بازار بامیان قرار دارد.

وای به روزی که ...

از آنجایی که در یک دفتر حقوقی کار می کنم معمولاً یا پرونده های حقوقی زیادی سر و کار دارم. در میان پرونده ها گاهی چشمم به پرونده هایی می خورد که واقعاً عجیب است. وقتی می گویم عجیب یعنی برای من عجیب است ، شاید آنهایی که احتمالاً با سیستم عدلی قضائی افغانستان آشنایی دارند این گونه موارد را بسیار عادی بدانند.
مردی مظنون به قتل مدت سه سال است که در محبس به سر می برد. هنوز جرمش ثابت نشده است و هیچ مدافع و وکیلی ندارد تا کارش را یک سره کند. یا جرمش ثابت شود و برایش حکم ببرند و این سالها پای مجازاتش حساب شود یا بی گناه شناخته شود و از محبس بیاید بیرون. همان طور بلاتکلیف دارد روزهای عمرش را سپری می کند و احتمالا تا به خودش بیاید می بیند که عمرش به صد رسید و جرمش ثابت نشد.
مدتی بعد مورد مشابه دیگری هم بین پرونده ها مشاهده شد. جرمی کوچک تر اما از سال 85 تاکنون در محبس ، بی هیچ اثبات جرمی و باز همان بلاتکلیفی و ...
خدا می داند چند مورد دیگر در کجا و کجا و کجا ....

- چه کسی پاسخگوی روزهای رفته ی این افراد خواهد بود؟

اندر احوالات اولين ديدار با مقام محترم والي صاحب

دیروز بنا به قرار قبلی رفتیم پیش والی بامیان. هوا کمی سرد بود. البته یک کم از کمی بیشتر. نگهبان دم در ما را راه نمی داد داخل. می گفت والی صاحب گفته کسی حق ندارد در ساعات غیررسمیات برود پیشش. هر چه از ما اصرار که ما قرار قبلی داریم ازجناب نگهبان انکار که نه ! نمی شود. پس از تحمل پانزده الی بیست دقیقه سرمای استخوان سوز که داشت صورتم را باد می برد و با تلفن مهدی به والی ، بالاخره نگهبان راضی شد و ما را راه داد داخل.
داشتم فکر می کردم چقدر تشریفات ...
که بعداً اطلاع حاصل شد والی ما جزو کم تشریفات ترین مقامات افغانستان می باشد و در این حد منتظر بودن در شمار تشریفات به حساب نمی آید.
داکتر حبیبه سرابی والی بامیان در یک مهمانخانه در مجاورت محل کار خود یعنی دفتر ولایت به دور از خانواده زندگی می کند. خانواده اش کابل هستند و داکتر سرابی گاهی برای دیدن شان به کابل می رود.

چند شات کوتاه :

افغانستان ، بامیان ، یکاولنگ : حبیبه سرابی وزیر امور زنان همراه هیئتی در سفر به یکاولنگ. « دو طفل را دیدم که کمی آن طرف تر از ما مشغول بازی بودند. دستان شان از شدت چاک شدن هیچ جای سالم نداشت. روی شان ترقیده و شکاف شکاف بود. همان جا دست این دو طفل را گرفتم ، بوسیدم و با خودم عهد کردم تا جایی که امکان دارد از خدمت به این مردم دریغ نکنم. »

ایران ، قزوین ، خوابگاه دانشجویی دختران افغانستانی : عده ای از خواندن مطلبی در بی بی سی هورا می کشند. زنی به مقام ولایت بامیان منصوب شد. بالاخره بعضی چیزها در حال فرو ریختن است.

افغانستان ، دایکندی ، تمران : دخترکی دوازده ساله پشتکی هیزم بر پشت : « صنف چهار هستم. می خواهم درس بخوانم و داکتر حبیبه سرابی شوم. می خواهم همه ی مردها را بزنم. »

رنگ رنگ به رنگ زندگی 2

رنگ رنگ به رنگ زندگی

عید قربان امسال اولین عیدی بود که در بامیان بودم. عیدی با یک هفته رخصتی .
اولین چیزی که توجه ام را جلب کرد این بود که در روزهای اول و دوم عید مردان را می دیدم که در گروه های هفت هشت الی ده یازده نفری در حالی که لباس های تمیز و نو پوشیده ، لنگی زده یا شالی به روی شانه انداخته ، به قصد جاهای محتلف در حرکت بودند. علت را بعداً فهمیدم. این که روزهای اول و دوم عید مخصوص مردان و دید و بازدید آنها می باشد و زنان از روز سوم به دیدار یکدیگر می روند. البته این رسم قبیلوی بیشتر مخصوص بومی های اینجا است و کسان دیگرکه از ایران و پاکستان و سایر جاها آمده اند از همان روز اول همراه فامیل خود به این طرف و آن طرف می روند. و چیز دیگری که توجه ام را بیشتر جلب کرد کودکانی بود با دست های حنا کرده و اغلب لباس های رنگارنگ وزیبا که رنگ آمیزی زیبایی را به وجود آورده بودند. هر جا که می رفتی رنگ های آبی ، سبزروشن ، قرمز و صورتی بود که از دور نمایان می شد (البته این بیشتر در مورد دختران صدق می کرد . مثل همیشه ! ) و حنای دست ها که با نقش ها و طرح های زیبا خودنمایی می کرد. دست های زنان ، دختران ، پسران و گاه مردان .